Τα οφέλη από την ενασχόληση με τον αθλητισμό είναι σημαντικά, πολυδιάστατα και επιστημονικά τεκμηριωμένα.

Ειδικά στην περίπτωση των παιδιών, η ενασχόληση με τον αθλητισμό συμβάλλει καθοριστικά όχι μόνο στη σωματική τους ανάπτυξη, αλλά και στην ψυχική τους υγεία, οδηγώντας στην υιοθέτηση ενός υγιούς τρόπους ζωής.

Ο αθλητισμός λειτουργεί ως ισχυρός σύμμαχος στη διαμόρφωση της προσωπικότητας, της ψυχοσύνθεσης και των δεξιοτήτων των παιδιών, συναισθηματικών, γνωστικών και κοινωνικών.

Πέραν από την απόκτηση καλύτερης φυσικής κατάστασης, τον έλεγχο βάρους και την μείωση του κινδύνου νοσηρότητας από σοβαρές ασθένειες, ο αθλητισμός ενισχύει τη συγκέντρωση και τις σχολικές επιδόσεις, τονώνει την αυτοπεποίθησή των παιδιών, μειώνει το άγχος, ενώ συμβάλλει στην κοινωνικοποιησή τους.

Ταυτόχρονα, η ενασχόληση με τον αθλητισμό λειτουργεί ως ανάχωμα και ως παράγοντας πρόληψης έναντι διαφόρων μορφών εξάρτησης, όπως είναι τα ναρκωτικά, το κάπνισμα και το αλκοόλ, μειώνοντας τις πιθανότητες «στροφής» των παιδιών και σε άλλου είδους παραβατικές δραστηριότητες ή συμπεριφορές.

Η μάστιγα της παιδικής παχυσαρκίας στην Κύπρο

Σύμφωνα με την έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής «Η υγεία με μια ματιά» που κυκλοφόρησε τον Δεκέμβριο του 2024, το 25% των παιδιών στην Κύπρο εμπίπτουν στην κατηγορία των παχύσαρκων ή υπέρβαρων.

Σύμφωνα με τα ευρήματα της έρευνας, η Κύπρος βρίσκεται πιο πάνω από τον συνολικό μέσο όρο (σ.σ. 21%) στην Ε.Ε. και συγκαταλέγεται ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες με το μεγαλύτερο πρόβλημα παιδικής παχυσαρκίας.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι σύμφωνα με ευρήματα τα οποία παρουσιάστηκαν κατά την 11η Παγκύπρια Διημερίδα Δημόσια Υγείας, τα ποσοστά της παιδικής παχυσαρκίας στην Κύπρο καταγράφουν σοβαρές αποκλίσεις αναλόγως γεωγραφικής προέλευσης και εισοδηματικής στάθμης των οικογενειών.

Όπως διαφαίνεται, το πρόβλημα είναι πιο έντονο σε οικογένειες από τα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα, κάτι που υποδηλοί πως η παιδική παχυσαρκία συνιστά ένα φαινόμενο που δεν είναι αποξενωμένο από τις ευρύτερες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες εντός των οποίων ζει και μεγαλώνει το κάθε παιδί.

Σε μια προσπάθεια αντιμετώπισης και αναστροφής της όλης κατάστασης το Υπουργείο Υγείας εκπόνησε την Εθνική Στρατηγική για τη Βελτίωση της Ποιότητας Ζωής του Πληθυσμού μέσω της Υγιεινής Διατροφής και της Σωματικής Δραστηριότητας/Άσκησης, σύμφωνα με τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας(ΠΟΥ). Την Στρατηγική, ενέκρινε τον περασμένο Οκτώβριο το Υπουργικό Συμβούλιο.

Η άθληση των παιδιών και η υποχρέωση της πολιτείας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενθαρρύνει την ενασχόληση των παιδιών με κάποια αθλητική δραστηριότητα, τουλάχιστον εξήντα λεπτά την ημέρα.

Η τελευταία έκθεση της Κομισιόν «Η υγεία με μια ματιά», ωστόσο, κατέδειξε ότι το ποσοστό των παιδιών στην Κύπρο που αθλούνται στη βάση των επιπέδων που ορίζει ο ΠΟΥ, είναι εξαιρετικά χαμηλό.

Το Πρόγραμμα «Αθλητισμός Για Όλους» που προσφέρεται από την πολιτεία μέσω του Κυπριακού Οργανισμού Αθλητισμού δεν φαίνεται να επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών.

Οι αριθμοί αναδεικνύουν την ανάγκη να εκπονήσει το κράτος μια νέα στρατηγική και να δώσει τέτοια κίνητρα, ώστε να δημιουργηθούν οι συνθήκες για τη ενασχόληση περισσότερων παιδιών με τον αθλητισμό.

Άλλωστε, η διασφάλιση της πρόσβασης κάθε παιδιού στην ενασχόληση με τον αθλητισμό χωρίς καμία διάκριση, αποτελεί για την Κύπρο και νομική ευθύνη, απορρέουσα από την Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού, την οποία έχει κυρώσει και ενσωματώσει στην εθνική της νομοθεσία.

Οι στόχοι και η φιλοσοφία του προτεινόμενου Σχεδίου

Το προτεινόμενο Σχέδιο Κρατικής Επιχορήγησης Αθλητικής Ενασχόλησης Παιδιών, αφορά παιδιά ηλικίας 6-12 ετών. Στόχος του προτεινόμενου σχεδίου είναι να συμβάλει:

• Στην καθολική και ισότιμη πρόσβαση στον αθλητισμό με σημαντική αύξηση της συμμετοχής των ανηλίκων.
• Στη μείωση των ανισοτήτων και στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
• Στην προαγωγή της σωματικής υγείας, της κοινωνικοποίησης και της ψυχικής ενδυνάμωσης των παιδιών.
• Στη μείωση του οικονομικού βάρους για τις οικογένειες.
• Στην καταπολέμηση του φαινομένου της παιδικής παχυσαρκίας.
• Στη μείωση του αριθμού των παιδιών που στρέφονται σε ναρκωτικές ουσίες.

Πώς θα λειτουργεί

Προς επίτευξη των πιο πάνω, το προτεινόμενο Σχέδιο προβλέπει την οικονομική στήριξη οικογενειών με παιδιά ηλικίας 6-12, υπό την μορφή μηνιαίας επιχορήγησης, για συμμετοχή τους σε αθλητικές δραστηριότητες.

Η επιχορήγηση θα γίνεται στη βάση συγκεκριμένων εισοδηματικών κριτηρίων, διαδικασιών και μηχανισμών ελέγχου, ανάλογων με εκείνους που ισχύουν για το υφιστάμενο «Σχέδιο Επιδότησης Διδάκτρων και Σίτισης Παιδιών μέχρι 4 ετών», του Υφυπουργείου Κοινωνικής Πρόνοιας.

Οι δικαιούχοι

Δικαιούχοι του Σχεδίου είναι οικογένειες που:

1. Λαμβάνουν επίδομα τέκνου για το τρέχον έτος.
2. Έχουν παιδί ηλικίας 6-12 ετών, εγγεγραμμένο ή προς εγγραφή σε αναγνωρισμένο αθλητικό σωματείο, όμιλο ή ακαδημία εγκεκριμένη από τον ΚΟΑ.
3. Πληρούν τα εισοδηματικά όρια που ορίζονται από το υφιστάμενο πλαίσιο (π.χ. €30.000 για ζεύγος με ένα παιδί, μεγαλύτερα όρια για πολύτεκνες/μονογονεϊκές οικογένειες).

Για συμμετοχή στο σχέδιο χρειάζεται από πλευράς δικαιούχων:

1. Ο γονέας (δικαιούχος του επιδόματος τέκνου) να υποβάλει ⁠αίτηση ηλεκτρονικά.
2. Να καταθέσει τα απαραίτητα δικαιολογητικά: Εισόδημα, αποδεικτικό θέσης στο σωματείο/ακαδημία, στοιχεία παιδιού.

Το ύψος επιχορήγησης και πώς καθορίζεται

Βάσει του προτεινόμενου Σχεδίου παρέχεται:

• ⁠Κάλυψη μέχρι 80% των μηνιαίων συνδρομών/διδάκτρων αθλητικής συμμετοχής.
• Μέγιστο ποσό: Μέχρι €60 τον μήνα ανά παιδί.
• ⁠Το ποσό καθορίζεται με κλιμακωτή αναλογία βάσει εισοδημάτων, μεγέθους νοικοκυριού και κόστους του αθλήματος.
• Η επιδότηση καταβάλλεται μηνιαίως απευθείας στον αθλητικό πάροχο.

Το συνολικό κόστος για τα δημόσια οικονομικά από ενδεχόμενη υλοποίηση του παρόντος προτεινόμενου Σχεδίου εκτιμάται στα €10,000.000 ανά έτος.

Τα αθλήματα που καλύπτει η επιχορήγηση

Το Σχέδιο προβλέπει επιχορήγηση συμμετοχής στα αναγνωρισμένα από τον ΚΟΑ αθλήματα, όπως:

• Ποδόσφαιρο, καλαθόσφαιρα, πετόσφαιρα, futsal.
• ⁠Κολύμβηση, τένις, στίβος, πολεμικές τέχνες.
• Ρυθμική και ενόργανη γυμναστική.

Οι πάροχοι και οι προϋποθέσεις ένταξής τους στο Σχέδιο

Για να προσφέρει οποιοσδήποτε υπηρεσίες ως αθλητικός πάροχος οφείλει:

• ⁠Να είναι σωματείο/όμιλος εγγεγραμμένο στο μητρώο του ΚΟΑ.
• Να συμμετέχει επισήμως στο Σχέδιο.
• ⁠Να ακολουθεί συγκεκριμένους όρους τιμολόγησης.

Οι υποχρεώσεις των παρόχων

Η ένταξη στο Σχέδιο προϋποθέτει για τους αθλητικούς πάροχους σαφείς υποχρεώσεις. Συγκεκριμένα, για να ενταχθούν σε αυτό οφείλουν:

1. Να υπογράψουν σχετική συμφωνίας συμμετοχής στο Σχέδιο.
2. Να τηρούν σταθερή και προβλέψιμη τιμολογιακή πολιτικής, χωρίς αυξήσεις πέραν των επιτρεπτών ορίων.
3. Να καταγράφουν την παρουσία του παιδιού.
4. Να υποβάλλουν μηνιαίες καταστάσεις για πληρωμή.
5. Να προσφέρουν ασφαλές, εγκεκριμένο και ποιοτικό αθλητικό περιβάλλον.

Ο εποπτικός ρόλος στην ΥΔΕΠ

Την εύρυθμη υλοποίηση και τον αποτελεσματικό έλεγχο της πορείας του Σχέδιου κατά την εφαρμογή του διασφαλίζει ο εποπτικός ρόλος της Υπηρεσίας Διαχείρισης Επιδομάτων Πρόνοιας (ΥΔΕΠ), η οποία αναλαμβάνει:

• Τον έλεγχο δικαιολογητικών.
• Τη διασταύρωση της τιμολογιακής πολιτικής.
• Τον έλεγχο παρουσιών.
• Τη διενέργεια δειγματοληπτικών ελέγχων ως προς την ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών.

Στα πρότυπα καλών πρακτικών ευρωπαϊκών χωρών

Αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόταση ευθυγραμμίζεται με ανάλογες πολιτικές που ακολουθούνται στην Ε.Ε. Ενδεικτικά:

• Γαλλία-Pass’Sport (€50 ανά παιδί για συμμετοχή σε αθλητικό όμιλο).
• Γερμανία-BuT (κάλυψη αθλητικών συνδρομών για παιδιά χαμηλού εισοδήματος).
• Ολλανδία-Jeugdfonds Sport (κάλυψη πλήρους συμμετοχής σε ακαδημίες για ευάλωτες οικογένειες).

Σε άλλες χώρες, όπως την Ισπανία και την Ιταλία, παρέχονται φορολογικές ελαφρύνσεις στις οικογένειες για την ενασχόληση των παιδιών με τον αθλητισμό.

Το «Σχέδιο Κρατικής Επιχορήγησης Αθλητικής Ενασχόλησης Παιδιών 6-12 Ετών» αποτελεί συνέχεια και φυσική εξέλιξη της υφιστάμενης κοινωνικής πολιτικής για ενίσχυση οικογενειών.

Εδράζεται σε συγκεκριμένα εισοδηματικά κριτήρια, διαδικασίες και μηχανισμούς ελέγχου.

Με την υιοθέτησή του, η Κυπριακή Δημοκρατία θα προσφέρει μια ουσιαστική νέα κοινωνική παροχή, επενδύοντας στη σωματική και ψυχική υγεία της νέας γενιάς.